Posts under ‘Intellectual Kutchi’
कच्छी चॉवकुं
१ बोले तेंजा बेर वेकांजे
२ न बोलेमें नों गोण
३ चरैइ सावरें न वेने ने डाइ के शिखामण दे
४ संप तेते जंप
५ बकरो कढयों त ओठ वेठो
६ राजा वाजा ने वांदरा त्रोय सरखा
७ बगलमें छोरी ने गाममें ढंढेरो
८ अघुरो घडो छेलकाजे बोरो
९ पारकी मां ज कन वेंधे
१० जेडा न पोजे रवि, ओडा पोजे कवि ने जेडा न पोजे कवि ओडा पोजे अनुभवी.
११ टीपें टीपें सरोवर भराजे
१२ लमेंथी डुंगर फोटरा
१३ लोभीया होंय ओडा धुतारा भोखें न मरें
१४ शेर जे मथे सवाशेर
१५ शेठजी शिखामण जांपे तांइ
१६ वड जेळा टेटा ने पे जेळा बेटा
१७ राम रखे तेंके केर चखे
१८ ओठ जा एळोय अंग वेंघा
१९ जेजा हथ सोहामणा लगें
२० माकुळी के कण नें हाथी के मण
२१ संघरेलो सप पण कमजो
२२ खोध्यों डुंगर ने नेकरयो उंदर
२३ झेजीयुं किडीयुं सप के ताणीयें
२४ चेतंधल माळु मेंणीया सोखी
२५ सो दिं ससजा त हेकळो दिं नों जो
२६ .पोतरजा लखण पारणेमें नें नों जा लखण बायणेंमें
२७. दोकारमें अधिक मेंणु
२८.हेकडो संध्यो तेरो तोटें
२९. मां से मां ब्या मेळे वगडेजा वा
३०.धीरजजा फळ मेठा
३१.कुएमें होय त अवाडेमें अचे
३२.सो सोनारजी नें हेकडी लोहारजी
३३.राजाके गमे से राणी
३४.कमाणी अठ आनी ने खरचो रूपीयो
३५.सोके भेरो नीरो बरे
३६.लेखमी चांदलो केण अचे तेर केपार धुतेला न वेनाजे
३७.पोख्यो तेळो पाम्यो
३८.वखाणेल खेचडी दंधेंमें अळैइ
३९.दशेराजे दिं घोडा न धोडें
४० जेळो संग तेळो रंग
४१.भंध मोठ्ठ लखजी
४२.लख मेल्या न नें लखेश्री थ्या न
४३.नाणे वेगरजो नाथीयो नाणे नाथालाल
४४.लालो लाभ वेगर न लुंटे
४५. पै जी पेदाश न नें घडीजी नेवराश न
४६.धुबीजो कोतो न घरजो न घाटजो
४७.धरमजी गांयजा दंध न नेराजें
४८.हाथी जीरो लखजो, मरे त सवालखजो
४९.वर मरे, क, कन्या मरे ब्राह्मणजी जोली भरे.
५०.खेले तेंजो घर वसे
५१.फेरे से चरे बंधेला भोखें मरें
५२.घरजा छोरा घंटी चटीयें ने पाडोशीयें के अट्टो
५३.रात थुडी ने वेस बोरा
५४.न मामा करंता काणो मामा सारो
५५.मन होय त मांढवे वेनाजे
५६.अणी चोकी वेंधल सो वरे जीये
५७.पारकी आशा हमेशांला निराशा
५८.बारें वरें बावो बोल्यो
५९.जेंके कोय न पोजे तेंके तेंजो पेट पोजे
६०.नाला वडा ने दरशन खोटा
६१.लत्तेंजा भुत गालीयें न वरें
६२.घरें घरें मेट्टीजा चोल्ला
६३. झेझा गुमडा ने झेझी पीडा
६४.आग लगे तेर वाय खोदेला न वेनाजे
६५.अंधेंमें काणुं राजा
६६.खडो खोधे से छणे
६७.केडा राजा भोज नें केडा गंगु तेली
६८.नमे से मेणींके गमे
६९.होय तेर दियारी नें न होय तेर होरी
७०.भेंसजे सामें भागवत न वे
७१.मंगे वेगर मां प न पेरसे
७२.हेकडो संध्यो तेसुंधे तेरो तोटें
७३.न बोलंधल में नों गोण
७४.शेठजी शिखामण झांपे तांइ
७५. मोंमें रामनाम ने बगलमें छोरी
असीं कच्छी
असीं कच्छी~~~~~
वतन जी वालप नें हुभ जा संचरें विठा “सन”
परडेस में पण कच्छी सुणो त चुसा थीएं “कन”
मीं क मेंमाण अचे तॅर मुरके असांजो “मन”
पिंढ जे पंध हल्या विञो पचायुं नं केजो “पन”
डातारी नें धरमाधा में खरच्युं असांजो “धन”
बरुको नें निमराइ वारो’अरूर’ असांजो
“अन”
:अरूर भा
#(सन, कन ,मन, पन ,धन,अन)
🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷
અસીં કચ્છી
વતન જી વાલપ નેં હુભ જા સંચરેં વિઠા “સન”
પરડેસ મેં પણ કચ્છી સુણો ત ચુસા થીએં “કન”
મીં ક મેંમાણ અચે તૅર મુરકે અસાંજો “મન”
પિંઢ જે પંધ હલ્યા વિઞો પચાયું નં કેજો “પન”
ડાતારી નેં ધરમાધા મેં ખરચ્યું અસાંજો “ધન”
બરુકો નેં નિમરાઇ વારો’અરૂર’ અસાંજો
“અન”
कच्छ अलग राज्य भनायला आह्वान
मिणींके कच्छी भासा मेज बोलेजी अरज आय.
जय कच्छ !
पंज महत्वजा कार्य पांजे कच्छ ला
पांजी मातृभूमी कच्छ, मातृभासा कच्छी ने पांजी संस्कृति ही पांला करे अमुल्य अईं. अज कच्छ में ऊद्योगिक ने खेतीवाडी में विकास थई रयो आय. बारनूं अलग अलग भासा बोलधल माडु प कच्छमे अची ने रेला लगा अईं. हॅडे वखत मे पां पांजी भासा ने संस्कृति के संभार्यूं ही वधारे जरूरी थई व्यो आय. अमुक महत्व जा कार्य जे अज सुधी पूरा थई व्या हुणा खप्या वा ने जे अना बाकी अईं हेनमेजा जे मिणीयां वधारे महत्वजा अईं से नीचे लखांतो.
अज जे आधुनिक काल में जमाने भेरो हले जी जरूर आय. अज मडे टी.वी. ने ईंटरनेट सुधी पोजी व्यो आय. हॅडे मे पांजा कच्छी माडु कच्छी भासा मे संस्कृति दर्सन, भजन, मनोरंजन, हेल्थ जी जानकारी ने ब्यो घणें मडे नेरेला मगेंता ही सॉ टका सची गाल आय. हेनजे अभाव में पांजा छोकरा ने युवक पिंढजी ऑडखाण के पूरी रीते समजी सकें नता. खास करेने जे कच्छ जे बार रेंता हु कच्छी भासा ने संस्कृति थी अजाण थींधा वनेंता.
अज कच्छ जे स्कूल में बो भासाएँ में सखायमें अचॅतो गुजराती ने ईंग्लीस. कच्छी भासा जे पांजी मातृभाषा आय ने घणे विकसित आय ही हकडी प स्कूल नाय जेडा १ थी १० धोरण सुधी सखायमें अचींधी हुए. कच्छी भासा जे उपयोग के वधारे में अचॅ त ही कच्छीयें ला करे सारी गाल आय ने स्कूल में सखायमें अचे त हनथी सारो कोरो. भोज, गांधीघाम जॅडे सहेरें में जेडा बई कम्युनीटी ( गुजराती,सींधी,हींदीभाषी,….) जा माडु प रेंता होडा ओप्सनल कोर्स तरीके रखेमें अची सगॅतो. १ थी १० क्लास सुधीजो अभ्यासक्रम पांजा कवि, साहित्यकार ने शिक्षक मलीने लखें त हेनके स्कूल में सखायला कच्छी प्रजा मजबूत मांग करे सगॅती. जॅडीते गुजरात, महाराष्ट्र,…. मे मातृभासा जो अभ्यासक्रम त हुऍतोज.
कच्छी कवि सम्मलेन Dombivili , पनवेल Kavi Sammelan Mumbai
न भोलज
पुजी विने सिखरतें प, तूं कॅनी तरीयो न भोलज
नतो भने घर, कॅनी सिखरें, ही फरीयो न भोलज
पिंढजें के छडी हिडा हुडा, तूं कॅनी धोडुं न कढज
वार नती लगे, कीं विखरे, जीं गिरीयो न भोलज
मीर के माल डिईने मजूर के, तूं कॅनी प न मारज
तૉजी कठणांईके, संभारे, ऊ साथीयो न भोलज
वाटूं ब डिसांजे सचाई ने, खोटाईज्यूं ई सारज
इगीया वधेला, पग पसारे, तूं गारीयो न भोलज
जॅडो तूं पोखीनें एडिज, निकी मिले तॉके उपज
मिल्यो साथ, वगर विसारे, ई जारीयो न भोलज
कींक डींने त कींक मिलंधो, वसंत ई धारो समज
अचेती वस, जीं वडरे, ई कॅनी धरीयो न भोलज
* वसंत मारू… चीआसर
कच्छी चॉवक : धाबा सॅन करेजी सग़ती वॅ से हॉरी रमॅ
धाबा सॅन करेजी सग़ती वॅ से हॉरी रमॅ.
माईक्रोफिक्सन
———————-
नॅर ईशा, हीं धिरजी वेनीयें
त स्केटिंग न सिखाबो.तॉजी
जॅडल आकांक्षा के नॅर,सिखॅती
छणॅती,उभी थीयॅती, नीरा
चकामा ने ढीमणा पेंता, हथ
पग छोलजेंता,तांय स्केटिंग
सिखॅजी जिधके छडे नती.
सरीरतें घा पोंधा सेधवाईयें
सें सोंजा थिई वेंधा. छणधो,
उठींधो ने धोड़धो,ऊजसिखी
सगंधो. सरीरतें धाग पोंधा से त मटी वेंधा, ई तूं सॅन न
करी सगॅं त सवारेनूं क्लास
– में म अचीज. आकांक्षा
जॅडी हींमत रखनीयें त तॉके
कोय अटकाई न सगंधो.
अज काउन्चर तानूं तोजी
फी पाछी मिलंधी. सॉरी
ईशा ! तॉकेज निकी करेजो
आय क स्केटिंग सिखॅजी
जिध तॉमें कितरी आय ?
ब्ये डीं नों वरॅजी ईशा टाईट
फीट स्केटिंग ड्रेस ने बूट साथे
कलासजे हॉलमें उगेजे छ
वगेंमें हाजर वी.
अठ मेणे पोय
अज स्केटिंग शो जे फिनालेमें ईशाके रजत मॅडल
मुख्य मंत्री गलेमें पेरायांते
तॅर इनजा सर मिणीया
वधू खुस हूआ.
: भानुबेन
विश्वमात्रृभाषा डीं
सुखडीमे कच्छीभाषाजी नीलक हलाई आय से माणींजा!
छाल पां नीला रो ઍडी धुआ
मा,मात्रृभूमि ने मात्रृभाषाके जुको भोले तो
तेन्जी भावि पेढी ओनींके ज भुली विनेती
અજ ૨૧ ફેબ્રુવારી વિશ્વમાત્રૃભાષા ડી નિમિત્તૅ મિણીકે શુભેચ્છા! વાધાઈ!
સુખડીમે કચ્છીભાષાજી નીલક હલાઈ આય સે માણીજા!
છાલ પાં નીલા રો ઍડી ધુઆ🙏🏻
अज पां मिणीके कच्छीवाणीके माणेजी
जाणेजी
नाणेजी(मूलववी)
मा बोलीजो मोभो वधे,मान वधे,पांके पांजी भाषाजो गौरव थीये ते ला जुम्भीने मॅनथ केजी!
अज सजो डी,मा कच्छडीजागुण लजणा वतयणा गाणां ने गजायणा ई ज पांजो धरम!!
અજ પાં મિણીકે કચ્છીવાણીકે માણેજી
જાણેજી
નાણેજી(મૂલવવી)
મા બોલીજો મોભો વધે,માન વધે,પાંકે પાંજી ભાષાજો ગૌરવ થીયે તે લા જુમ્ભીને મૅનથ કેજી!
અજ સજો ડી,મા કચ્છડીજાગુણ લજણા વતયણા ગાણાં ને ગજાયણા ઈ જ પાંજો ધરમ!!
पांजे कच्छ मे पांजी हाजरी
घणें रीते प्रगती करे रह्यो आय. तें छता पांजे मादरे वतन मे पांजी हाजरी इतरी ओछी कोला आय ?
कच्छ मे औद्योगिक क्रांति थई रई आय. खेती मे नवा नवा प्रयोगो ने आविष्कार थई रह्या अईं. जडा खाली मोंग, गोवार, बाजर थिंधा वा हणें केळा, केसर केरी, दाडम, खारक जा भगीचा लहेराइ रह्या अईं.
डेरी उद्योग जे विकासथी पशुपालन में प तेजी आवई आय. गायुं, मेइजा तबेला भनेला लगा अईं. अरे……हणें त ओठडी जो दूध प डेरी मे वनेतो अतरे ओठ, ओठडी जी संख्या प वधेला लगी आय.
बांधकाम जी प्रवृत्ति मे प तेजी आवई आय हॅडेमे पांजी सनी हाजरी, गेरहाजरी मन मगज के चंधामे वजॅती.
कोरो पां फक्त मुंबई जी तकलादी ने जीवलेण भौतिक सोख समृद्धि मे फसेला रॉबो . लखेंजा ने हणें करोडेंजा वन बेड, टु बेड के थ्री बेड होल किचन जे सांकडे फ्लेट ला, कच्छजे वडे….डेली वारे आंगण , ओसरी, करइ वारे घरें के भोली वॅबो .
विशाळ जमीनें के पारकें जे हवाले करेने कच्छ जी भूमि के,पांजी मातृभूमि के पां भोली वॅबो ?
कच्छ साथेजो पांजो सबंध कोरो फक्त दहेरासर जी धजा, वर्षगांठ, पयुर्षण के माताजी जी पॅडी पूरतो ज रखबो ?
मुंबई जी गर्दी मे गुंगळाइ ने मरे पॅला ही विचारेजो जरुरी आय……
जय कच्छ !




